Słowniczek 

- B -

Beneficjent - osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystająca z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji.

- C -

Cele polityki strukturalnej Unii Europejskiej - cele służące osiągnięciu spójności społeczno-gospodarczej Unii Europejskiej. W latach 2000-2006 są to:

• Cel 1 – promowanie rozwoju i strukturalnego dostosowania regionów, w których wielkość PKB na osobę nie przekracza 75% średniej wartości w UE
• Cel 2 – gospodarcza i społeczna restrukturyzacja obszarów, w których występują problemy strukturalne
• Cel 3 – wspieranie modernizacji rynku pracy poprzez rozwój polityki i systemów kształcenia, szkolenia i zatrudnienia.

Polska w całości będzie objęta Celem 1.

- D -

Działanie - grupa projektów realizujących ten sam cel. Działanie stanowi etap pośredni między priorytetem a projektem.

- E -

EQUAL - jedna z czterech Inicjatyw Wspólnotowych, w ramach której wsparcie kierowane jest dla projektów mających na celu współpracę transnarodową służącą promowaniu nowych sposobów zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności na rynku pracy, dotykających zarówno osoby bezrobotne, jak i zatrudnione. Inicjatywa ta finansowana jest z Europejskiego Funduszu Społecznego.

Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcja Orientacji (EFOiGR) - fundusz strukturalny zajmujący się transformacją struktury rolnictwa oraz rozwojem obszarów wiejskich. Fundusz realizuje między innymi następujące zadania:

• wzmacnia i reorganizuję strukturę rolnictwa i leśnictwa
• zapewnienia konwersję kierunków produkcji rolnej i promowanie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich
• pomaga w osiągnięciu akceptowanego społecznie poziomu życia rolników, w tym bezpośrednie wsparcie finansowe
• wpływa na zmianę świadomości społeczności żyjących na obszarach wiejskich w celu ochrony środowiska naturalnego, zachowania walorów krajobrazu.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) - fundusz strukturalny, którego zadaniem jest zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionów należących do UE. EFRR współfinansuje realizację Celów 1 i 2 Polityki Strukturalnej UE. W szczególności fundusz ten wspiera inwestycje produkcyjne, rozwój infrastruktury, lokalne inicjatywy rozwojowe oraz małe i średnie przedsiębiorstwa.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS) - fundusz strukturalny, który współfinansuje realizację Celu 3 na całym obszarze UE, wspiera również Cele 1 i 2. Ze środków funduszu finansowane są głównie działania poprawiające jakość zasobów ludzkich oraz instytucji rynku pracy. Zadania Funduszu realizowane są w ramach pięciu obszarów wsparcia.

- F -

Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa (FIWR) - fundusz strukturalny wspierający sektor rybołówstwa, zajmuje się promowaniem zmian strukturalnych w tym obszarze gospodarki. Środki w ramach tego funduszu przeznaczone są na:

• odnowę floty oraz modernizację jednostek połowowych, dostosowywanie połowów do zmniejszających się zasobów
• wspólne przedsiębiorstwa
• połowy przybrzeżne na małą skalę
• działania wspierające zmiany społeczno-ekonomiczne
• ochronę zasobów rybnych na wodach przybrzeżnych
• kultury wodne
• wyposażenie portów rybackich
• przetwórstwo i marketing produktów rybołówstwa i kultur wodnych
• znajdowanie i promowanie nowych rynków zbytu
• operacje podejmowane przez przedstawicieli branży
• czasowe zawieszenie działalności i rekompensaty finansowe
• działania innowacyjne i pomoc techniczną.

Fundusze strukturalne - środki finansowe UE umożliwiające pomoc w restrukturyzacji i modernizacji gospodarki krajów członkowskich drogą interwencji w kluczowych sektorach i regionach (poprawa struktury). Na fundusze strukturalne składają się: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) (Sekcja Orientacji) oraz Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa (FIWR).

- I -

Instytucja Płatnicza - minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Instytucja Pośrednicząca - instytucja, do której instytucja zarządzająca deleguje część funkcji związanych z zarządzaniem, kontrolą i monitorowaniem programu operacyjnego albo strategii wykorzystania Funduszu Spójności, odnoszącą się do priorytetu operacyjnego, działania albo projektu.

Instytucja Wdrażająca - podmiot publiczny lub prywatny, odpowiedzialny za realizację działania w ramach programu operacyjnego na podstawie umowy z instytucją zarządzającą

Instytucja Zarządzająca - właściwy minister albo inny organ administracji publicznej, odpowiedzialny za przygotowanie i nadzorowanie realizacji programu operacyjnego albo za przygotowanie i nadzorowanie realizacji strategii wykorzystania Funduszu Spójności, albo Podstaw Wsparcia Wspólnoty, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej ustanawiających Fundusz Spójności i ustanawiających przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych

- K -

Kwalifikowalność wydatków - spełnienie przez wydatki poniesione w ramach działań lub operacji określonych warunków, do których należą: (1) zgodność z wymogami Funduszu, z którego miałaby pochodzić pomoc; (2) spójność planowanych działań lub operacji z zatwierdzonym programem operacyjnym. 

- O -

Ocena ex-ante - ocena przeprowadzana przed rozpoczęciem realizacji programu. Jej podstawowym zadaniem jest zweryfikowanie długoterminowych efektów wsparcia, zawartych w przygotowanych dokumentach programowych. Zasadniczym celem oceny ex-ante jest podniesienie jakości dokumentów programowych poprzez udział w procesie programowania podmiotu niezależnego od instytucji programującej. Ocena wstępna ma zapewnić, iż środki przeznaczane na realizację polityki zmniejszania różnic w poziomie rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami UE zostaną wykorzystane w sposób gwarantujący osiągnięcie najlepszych efektów.

Ocena ex-post - ocena dokonywana po zakończeniu realizowanego programu, której głównym celem jest określenie jego długotrwałych efektów, w tym wielkości zaangażowanych środków, skuteczności i efektywności pomocy. Głównym celem oceny końcowej jest przede wszystkim dostarczenie informacji na temat długotrwałych efektów, powstałych w wyniku wdrażania danego programu, wraz ze sformułowaniem wniosków dotyczących kierunku polityki strukturalnej.

- P -

Projekt - przedsięwzięcie realizowane w ramach działania, będące przedmiotem umowy o dofinansowanie projektu między beneficjentem a instytucją zarządzającą, instytucją wdrażającą albo działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucją pośredniczącą albo decyzji, lub współfinansowane ze środków pochodzących z Funduszu Spójności.

Publiczne środki krajowe - środki finansowe pochodzące z budżetu państwa oraz państwowych funduszy celowych, środki budżetów jednostek samorządu terytorialnego, środki innych jednostek sektora finansów publicznych, a także inne środki jednostek oraz form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych.

Publiczne środki wspólnotowe — środki finansowe pochodzące z budżetu Wspólnot Europejskich, a w szczególności z funduszy strukturalnych, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego, w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniających i uchylających niektóre rozporządzenia, rozporządzeniu w sprawie Instrumentu Finansowego Wspierania Rybołówstwa oraz rozporządzeniu ustanawiającym Fundusz Spójności, ujęte w załączniku do ustawy budżetowej, służące realizacji Narodowego Planu Rozwoju.

- R -

Regionalny Program Operacyjny — dokument służący realizacji Narodowego Planu Rozwoju, składający się ze spójnego zestawienia priorytetów operacyjnych i działań, odnoszący się do województwa albo województw, przygotowany przez zarząd województwa albo zarządy województw działające w porozumieniu.

- S -

Sektorowy Program Operacyjny — dokument służący realizacji Narodowego Planu Rozwoju, składający się ze spójnego zestawienia priorytetów operacyjnych i działań, odnoszący się do sektora gospodarki, przygotowany przez właściwego ministra.

- W -

Wskaźniki produktu - wskaźniki odnoszące się do działalności. Liczone są w jednostkach materialnych lub monetarnych (np. długość zbudowanej drogi, ilość firm, które uzyskały pomoc).

Wskaźniki rezultatu - wskaźniki odpowiadające bezpośrednim natychmiastowym efektom wynikającym z programu. Dostarczają one informacji o zmianach dotyczących ostatecznych beneficjentów. Takie wskaźniki mogą przybierać formę wskaźników materialnych (skrócenie czasu podróży, liczba skutecznie przeszkolonych, liczba wypadków drogowych,) lub finansowych (zwiększenie się środków finansowych sektora prywatnego, zmniejszenie kosztów transportu).

Powyżej zamieszczono słownik najczęściej stosowanych terminów z zakresu funduszy strukturalnych. Propozycje terminów do Bazy Wiedzy należy przysyłać na adres e-mailowy: fundusze@rig.katowice.pl.